Klimaatadaptatie

voorbereid zijn op klimaatverandering

Dat het klimaat verandert is een feit: dat merken we aan het weer. Het wordt zowel droger als warmer en ook natter door de natuurlijke opwarming van de aarde, komende vanuit de ijstijd.

Een proces dat tienduizenden jaren duurt en af te lezen is uit de verschillende lagen van bodemonderzoeken die door Geoniërs worden verzorgd.

Met de uitstoot van steeds meer CO2 bespoedigen we dat proces. Dat is de reden dat we deze uitstoot moeten zien te verminderen. 

In onderstaand stuk lees je, aan de hand van praktische tips, wat je zelf kunt doen om je aan te passen aan het veranderende klimaat. 

Kan ik zelf iets doen aan klimaatverandering?

In je eentje is het niet zo makkelijk om klimaatverandering tegen te gaan, maar met zn allen komen we wèl een heel eind. Met 7 miljard mensen samen kun je wel degelijk een grote invloed hebben op klimaatverandering.

En als je bedenkt dat de rijkste personen (= 1% van de bevolking) twee keer zoveel CO2 uitstoot dan de armste mensen (= 50% van de bevolking), dan zie je pas echt hoeveel invloed individuele keuzes hebben op het klimaat. 

Je wil in je eigen woning of pand zo goed mogelijk met het veranderende klimaat omgaan en voorbereid zijn op andere omstandigheden.

Hoe kun je je aanpassen aan die veranderingen? Hoe kun je bijvoorbeeld op een slimme en duurzame manier met zowel het waterteveel als het watertekort omgaan? 

Door je voor te bereiden op de klimaatveranderingen kun je meerdere voordelen behalen. Je kunt het met sommige aanpassingen én binnen koeler houden in de zomer én tegelijkertijd voorkomen dat vele liters regen niet je huis of je tuin beschadigen.  

Door te isoleren, een groen dak aan te leggen of een airco te installeren hou je bijvoorbeeld je temperatuur aangenaam in de zomer.

Als je een groen dak of een wadi in je tuin aanlegt help je bovendien mee om de vele liters regen, die soms in korte tijd vallen, op te nemen. Dat ontlast het riool én het verkoelt je woning of pand omdat het een extra laag creëert.

Ook in je tuin kun je je beter voorbereid zijn op droge periodes door bomen en struiken te planten die goed tegen de droogte kunnen en bovendien met hun wortelpakket de bodem beter water doorlaatbaar maken.

Zo heb je minder water nodig om te sproeien in de zomer, overleeft je tuin en beplating gemakkelijker hete zomers, maar ook je wooncomfort stijgt omdat je zorgt voor verkoeling en schaduw.

🤔 WIST JE DAT

Uit onderzoek van Wageningen University & Research blijkt dat een grote boom op een zonnige dag door verdamping van de bladeren en het creëren van schaduw maar liefst een koelvermogen heeft van 20 – 30 kW, wat ongeveer gelijk staat aan tien airco’s.  

Dus zo gek waren die leilindes vroeger en nu nog steeds niet in de zomer. En in de winter laten ze zonder blad toch de zon in je huis door.  

Als je in of in de buurt van een stroomgebied van een rivier zit, weet je ondertussen wel dat we soms met overstromingen te maken krijgen. Het is zaak om bijvoorbeeld je kelder en/of riolering te beschermen tegen dat stijgende water.

Onze Limburg Verduurzaamt Water en Klimaatcoaches helpen je daarbij. 

Praktische tips

In en om je woning, pand en tuin kun je veel doen om je voor te bereiden op klimaatverandering, zoals:  

  • Maak je woning of pand energiezuinig. Hier lees je meer over waar je slim kunt besparen. Door minder energie te gebruiken stoot je minder broeikasgas uit. Het is beter voor je portemonnee én voor het klimaat.  
  • Isoleer je woning en pand. Zo blijft het binnen koeler in de zomer en hou je in de winter de warmte beter vast.  
  • Maak je omgeving groener. Lees hier wat je zoal kan doen.
  • Vang regenwater op in de tuin. Dat kan al heel simpel met een ton die je onder je afvoerleiding zet. Zo kun je met regenwater je tuin sproeien.  

    Letterlijk zo groen mogelijk zijn 

    Je kunt letterlijk ‘groen’ denken en je daarmee aanpassen aan het veranderende klimaat.

    Maak bijvoorbeeld je tuin en je dak groener door tegels weg te halen en door bomen en struiken te planten.

    Als je vooral stenen in je tuin hebt stroomt het water zo snel mogelijk naar het laagste punt, meestal een afvoerputje, en gaat rechtstreeks het riool in. Doordat je de tegels weghaalt kan het regenwater weglopen in de grond en houdt al het groen dat water vast.

    Plant vooral veel bomen en struiken. Dat ziet er niet alleen mooi uit: deze volwassen beplanting zorgt bovendien voor een hoop schaduw en daarmee verkoeling.

    Je zult zien dat je struiken en onderbeplanting dan ook beter groeien en bloeien. Ze zullen vooral minder snel verdrogen bij de steeds heter wordende zomers.
     

     Maak een groen dak waar het kan. Een groen dak ziet er niet alleen mooi uit, het vormt een extra isoleer laag, en houdt bovendien het regenwater vast.  De extra laag houdt warmte vast in de winter, maar verkoelt in de zomer. Bovendien gaat je dak langer mee door de extra laag bescherming die je erbovenop legt.

    Vraag onze bouwkundige adviseurs maar eens naar de daadwerkelijke isolatie-effecten. 

    Waterklaar zijn is goed voorbereid zijn 

    Waterklaar zijn betekent vooral dat je je voorbereid hebt op de heftige buien die steeds vaker vallen, dus op wateroverlast.

    Het is belangrijk je huis hiertegen te beschermen. Als er in korte tijd namelijk zoveel regen valt dat het riool het niet aankan, baant het water zich een andere weg en zorgt zo voor overstroming.

    Je kunt je huis op veel manieren tegen water beschermen, bijvoorbeeld: 

    • Zandzakken op voorraad hebben en deze voor ramen en deuren leggen.  
    • Waterkerende schotten (laten) plaatsen bij de ingangsdeuren of bij een koekoek (een constructie die dient voor daglichttoetreding en/of ventilatie)
    • Een waterdichte muur of een dijk van zand en groen in je tuin maken, als waterkering. 
    • Een deur of raam waar altijd water binnenstroomt dichtmetselen, omdat het bijvoorbeeld net te laag geplaatst is. 
    • Roostergoten aanleggen om water af te voeren naar een lager gedeelte.  
    • Drainage aanleggen in je tuin.  
    • Muren waterdicht maken als je vaak last hebt van doorslaand vocht.  
    • Als het regenwater via de wc of een wasbak omhoogkomt, kun je een terugslagklep plaatsen zodat het water alleen naar buiten en niet naar binnen kan stromen.  

    Subsidie en financiering  

    Voor veel maatregelen die je kunt doen om met klimaatverandering om te gaan is een subsidie beschikbaar, maar dat kan verschillen per gemeente.

    Informeer dus vooral bij je eigen gemeente of je in aanmerking komt voor een regeling. Klik hierboven op het uitvouwmenu om te kijken of jouw gemeente op deze website een eigen pagina heeft, zodat je snel de juiste informatie kunt vinden.  

    De algemene informatie van de overheid over risicoanalyses, kosten, baten, financieringen en subsidies rondom klimaatadaptatie en omgaan met klimaatveranderingen kun je hier vinden. 

    Checklist: Hoe kan ik op een snelle manier waterklaar zijn?

    Opvangen van hemelwater

    Zorg ervoor dat je regenpijpen zijn aangesloten op een regenton of een ander soort regenwateropvang. Dit helpt om regenwater te besparen en te voorkomen dat het riool overbelast raakt. 

    Afvoeren van hemelwater

    Controleer regelmatig je dakgoten en regenpijpen. Zorg ervoor dat ze schoon en vrij zijn van bladeren en ander vuil, zodat het regenwater goed kan afvoeren.

    Afkoppelen van hemelwater

    Van oudsher is je regenpijp meestal aangesloten op het gemengd rioolstelsel. In een gemengd rioolstelsel worden regenwater en afvalwater in hetzelfde systeem afgevoerd. Probleem hiervan is dat als er veel regen valt, het systeem dit niet aankan. Op dat moment wordt het teveel aan water geloosd op het oppervlaktewater. Omdat er in dat geval zowel regenwater als afvalwater wordt geloosd, zorgt dit voor vervuiling van het oppervlaktewater. (beekjes, rivieren, meren etc…)

    Om dit helpen tegen te gaan kun je je regenpijpen afkoppelen van het riool. Dit regenwater kun je naar een regenton of direct je (groene) tuin in leiden, of naar een gescheiden rioolstelsel, als jouw gemeente dat al heeft.

    Groene tuin

    Maak je tuin watervriendelijk en vooral groen, door water minnend groen te planten, en bijvoorbeeld heesters en bomen, en gebruik regenwater voor het tuinieren en de schoonmaak.