Hoe kan ik duurzaam leven

Informatie en tips voor meer bewuste keuzes

Hoe kan ik duurzaam leven

Ik kan echt niet in mijn eentje de planeet redden. Als ik die biefstuk niet eet doet iemand anders het wel. Ik heb tijdens corona niet gevlogen dus nu kan het wel weer.

Allemaal bekende argumenten. En logischerwijs kun je je niet voorstellen dat jouw keuzes voor jezelf op microniveau nu echt verschil gaan maken op het macro-probleem van klimaatverandering

Je kunt veel keuzes en veranderingen maken om toch duurzamer te leven en minder impact op het milieu te hebben. We proberen hieronder aan te geven hoeveel verschil je zelf kan maken.  

Elektrisch rijden past bij een duurzame levensstijl 

Elektrisch vervoer is goed voor het milieu. Elektrische auto’s stoten geen of veel minder schadelijke stoffen uit dan benzine- of dieselauto’s. Bovendien wordt onze elektriciteitsmix uit het stopcontact elk jaar steeds groener.

Elektrische auto’s zijn ook stiller, waardoor ze minder geluidsoverlast veroorzaken. Bovendien hebben ze minder onderhoud en olieverversing nodig, wat ook weer duurzamer is. 

Minder uitstoot en overlast 

Elektrische auto’s stoten geen stikstofoxiden, fijnstof of roet uit. Dit is goed voor de luchtkwaliteit, vooral in steden. Elektrische auto’s zijn ook stiller dan benzine- of dieselauto’s. Dit is vooral merkbaar bij lage snelheden. 

Klimaat 

Elektrisch vervoer vermindert de CO2-uitstoot. Dit komt omdat elektrische auto’s geen fossiele brandstoffen gebruiken. Bij gebruik van groene stroom is de CO2-uitstoot zelfs 70% lager dan bij benzine- of dieselauto’s. 

Accu’s

De winning van grondstoffen voor accu’s van elektrische auto’s is helaas nog niet altijd verantwoord. Dit geldt vooral voor de winning van kobalt, dat in veel accu’s wordt gebruikt.

Er wordt veel onderzoek gedaan naar, onder andere, een meer verantwoorde productieketen. Ook wordt er onderzoek gedaan naar accu’s die minder of geen kobalt bevatten.

Accu’s van elektrische auto’s kunnen wel na hun eerste leven worden hergebruikt als accu in de energieopslag. En na deze tweede toepassing kunnen ze gelukkig worden gerecycled. Hier lees je nog meer over elektrisch rijden en laadpalen. 

Subsidies 

De overheid wil graag dat de burgers overgaan naar elektrisch rijden en afstappen van rijden op fossiele brandstoffen. Er zijn daarom subsidies zoals de SEPP regeling te krijgen voor het kopen van een nieuwe of een tweedehands elektrische auto en voor het leasen hiervan. 

Verstandig – dus duurzaam – op leuke vakanties 

Het maakt een groot verschil voor het klimaat of je per vliegtuig, trein, bus, auto, fiets of te voet reist. Daarbij zijn de trein, bus, fiets of te voet de meest milieuvriendelijke vervoermiddelen. Vliegen is de minst milieuvriendelijke manier van je verplaatsen.

Door minder vaak op vakantie te gaan, te kiezen voor een bestemming dichter bij huis en te reizen op de meest milieuvriendelijke manier, kun je zelf een bijdrage leveren aan een beter klimaat. 

Het maakt een groot verschil voor het klimaat of je per vliegtuig, trein, bus, auto, fiets of te voet reist.

Tips voor een duurzame vakantie: 

  • Ga minder vaak op vakantie 
  • Kies voor een bestemming dichter bij huis 
  • Reis per trein bus, fiets of ga te voet 
  • Ga met meerdere personen op vakantie (wel meer CO2-uitstoot) 
  • Kies een zuinige auto, bij voorkeur elektrisch of hybride 

Trein en bus: het meest milieuvriendelijk 

Per trein, bus, fiets of te voet reizen is de meest milieuvriendelijke manier om je te verplaatsen, omdat veel minder CO2 wordt uitgestoten dan reizen met het vliegtuig of de auto. Een treinreis belast het milieu 8 keer minder dan een autoreis en 10 keer minder dan een vliegreis.

Een busreis belast het milieu ongeveer net zo veel als een treinreis. Je reist in beide gevallen met veel mensen tegelijkertijd, waarbij het aan te raden is om te kiezen voor een touringcar met een keurmerk voor energiezuinig en schoon rijden. 

Op het moment dat je per bus of trein reist gebruik je vaak ook het openbaar vervoer ter plekke en daarmee hou je ook je milieu-impact laag.   

Een treinreis belast het milieu 8 keer minder dan een autoreis en 10 keer minder dan een vliegreis.

Vliegen is de minst milieuvriendelijke manier om te reizen. Een vliegreis naar Bali stoot bijvoorbeeld 13.400 kilo CO2 uit voor een gezin van 4 personen. Dat is evenveel als een jaar lang autorijden.

Ter vergelijking: als datzelfde gezin naar Frankrijk rijdt en daar kampeert, stoten ze samen 600 kilo CO2 uit, dat is maar 5% van de reis naar Bali. Het is goed om je daarvan bewust te zijn bij het kiezen van elke reisbestemming. 

Vliegen is het minst milieuvriendelijk, want dit belast het milieu 8 tot 12 keer zoveel als dat je dezelfde reis per trein aflegt. Het verschil is het grootst bij een korte reisafstand (minder dan 700 kilometer).

Als je je toch echt alleen per vliegtuig kunt bewegen om op je bestemming aan te kunnen komen, zijn hier enkele tips om ook dan het milieu minder te belasten: 

  • Kies voor een directe vlucht zonder tussenlandingen. 
  • Kies voor een vliegmaatschappij met een moderne vloot en goede zorg voor het milieu, meestal te herkennen aan een keurmerk. 
  • Kies voor een bestemming zo dicht mogelijk bij huis.
  • Reis per openbaar vervoer van en naar het vliegveld. 

Auto: minder milieuvriendelijk dan trein of bus 

De auto is minder milieuvriendelijk dan de trein of bus. De milieu-impact van een autoreis hangt af van het aantal inzittenden, het type brandstof en hoe zuinig de auto is. 

De milieu-impact van reizen per auto hangt vooral af van het type auto (elektrisch, hybride, benzine of diesel) en het energieverbruik.

Daarnaast scheelt het veel of er 1 of meer personen in de auto zitten.

Hoe meer inzittenden in de auto, hoe lager natuurlijk de milieu-impact per persoon. 

Tips voor minder milieubelasting bij autoverkeer 

  • Kies een reisbestemming dicht bij huis of in ieder geval niet onnodig ver weg, als dat niet hoeft. 
  • Rijd zoveel mogelijk over de snelweg, met een gelijkmatige snelheid.
  • Ga het liefst op reis met een nieuwere, schone auto (qua brandstof) en kies voor een zuinige rijstijl, door je aan snelheden te houden.
  • Neem geen dakkoffer, fietsenrek op het dak of een caravan mee als het niet hoeft.
  • Reis met meerdere personen in je auto, als dat kan.

Milieu-impact van je vervoer 

De wijze van vervoer zorgt voor de grootste milieu-impact. Het belast het milieu op 3 manieren: 

  • Fossiele brandstoffen raken op.
  • De reis zelf vergroot het broeikaseffect.
  • De reis zelf veroorzaakt luchtvervuiling.

Fossiele brandstoffen zoals benzine, diesel en kerosine zijn het grootste probleem van het reizen per auto, bus of vliegtuig.

Fossiele brandstoffen zijn niet alleen energiebronnen die opraken. Ook bij de verbranding komt het broeikasgas koolstofdioxide (CO2) vrij. Dat draagt bij aan klimaatverandering 

Niet alleen raken fossiele brandstoffen op, bij de verbranding ervan komt ook CO2 vrij. Dit draagt bij aan klimaatverandering.

Cruisevakanties en de impact op het milieu 

Cruises hebben veel impact op het klimaat. Cruiseschepen gebruiken vervuilende stookolie als brandstof en daarmee dragen ze flink bij aan het broeikaseffect en luchtvervuiling.

Kies liever voor een zeilcruise of riviercruise, of voor een cruisemaatschappij die zich inzet voor een beter milieu, te herkennen aan een keurmerk of kwalificatie. 

Vakantie in eigen land en klimaatimpact 

Ga ook eens gewoon op vakantie in eigen land. Er is nog zoveel te ontdekken in Nederland en ons land heeft zoveel moois te bieden. 

Dat scheelt in vervuilende kilometers die je niet hoeft te reizen, maar ook in energie die niet in het lange rijden hoeft te stoppen.

Onnodig te zeggen dat als je op de fiets op vakantie gaat of te voet, je het minst vervuilend bezig bent! 

Kijk hier voor vakanties en uitjes in eigen land. 

Tweedehands spullen dragen bij aan een duurzaam klimaat 

Niet in alle gevallen is tweedehands aanschaf een betere keuze, maar in veruit de meeste wel. Een tweedehands koelkast is vaak een energievreter, de nieuwe modellen zijn zoveel energiezuiniger dat die keuze zeker aan te raden is.

Voor de meeste andere producten geldt echter dat hoe langer we deze gebruiken, hoe minder nieuwe producten er gemaakt hoeven te worden. En dat scheelt een hoop. 

Tweedehands spullen zijn vaak goedkoper en beter voor het milieu. Daarom is dat zeker het overwegen waard, zowel bij aan- als verkoop van zaken. 

Voordelen van tweedehands aanschaf 

  • Tweedehands spullen zijn vaak veel goedkoper dan nieuwkoop. 
  • Tweedehands spullen hebben altijd een eigen verhaal. 
  • Tweedehands spullen zijn vaak beter voor het milieu dan nieuwkoop. Ze besparen op grondstoffen, energie, water en afval. Het is altijd goed dit van tevoren voor jezelf af te wegen. 

Waarom is tweedehands aanschaf goed voor het milieu? 

Minder grondstoffen delven

Als je iets tweedehands koopt hoeft er geen nieuw product gemaakt te worden.

Als we minder nieuwe spullen kopen hoeven we dus minder grondstoffen te delven en te verwerken. Dat is goed voor het milieu, want deze grondstoffen zijn niet oneindig en vaak milieubelastend.

Minder energie nodig voor productie

Het maken van nieuwe spullen kost energie. Dit is energie die we uit fossiele brandstoffen halen, zoals olie, gas en kolen.

Deze brandstoffen veroorzaken luchtvervuiling en klimaatverandering. Als we minder nieuwe spullen kopen, hoeven we minder energie te gebruiken. Daarmee dragen we bij aan een beter klimaat. 

Minder afval

Als we iets weggooien, wordt het afval. Afval moet worden verwerkt en dat kost energie. Ook kan afval het milieu vervuilen.

Als we minder nieuwe spullen kopen produceren we minder afval. Dat is natuurlijk ook goed voor het milieu. 

Geef jouw spullen ook een tweede leven

Je kunt tweedehands spullen kopen en verkopen bij: 

  • Kringloopwinkels 
  • Markten 
  • Brocantewinkels 
  • Online (Marktplaats, Vinted, gratisaftehalen.nl) 

Tips voor tweedehands kopen 

  • Het kan even duren voordat je het perfecte tweedehands item vindt.  
  • Controleer goed of het item in goede staat verkeerd. 
  • Kringloopwinkels geven vaak korting of een voucher als je meerdere spullen tegelijk koopt. 

Spullen die tweedehands echt een goede keuze kunnen zijn:  

Babykleding en kinderkleding

Babykleding en kinderkleding wordt vaak maar kort gedragen. Als je dat tweedehands koopt, hoeft er niets nieuws gemaakt te worden. Dat is goed voor het milieu, want babykleding is vaak gemaakt van katoen, een grondstof die schaars is. Bovendien groeien baby’s en kinderen zo snel uit hun kleding, dat het nauwelijks versleten kan zijn. 

Tuintegels

Tuintegels zijn onverslijtbaar. Als je tuintegels tweedehands koopt, heb je er evengoed jarenlang plezier van. Het is bovendien beter voor het milieu dan de aanschaf van nieuwe, want tuintegels zijn gemaakt van beton, een grondstof die veel energie kost om te maken. 

Meubels

Meubels, zoals kasten en tafels, zijn tweedehands erg populair. Oudere meubels zijn namelijk meestal nog heel degelijk gemaakt. Ze zijn niet van MDF, zoals tegenwoordig wel erg vaak voorkomt. Zo kunnen ze prima in en uit elkaar geschroefd worden zonder dat ze aan kwaliteit en stabiliteit inleveren. Je hoeft ze bijvoorbeeld ook niet ieder half jaar opnieuw met een inbussleutel aan te draaien. Met een lik verf maak je ze bovendien weer helemaal passend in je interieur, dus laat je niet afschrikken door robuust, donkerbruin eikenhout. Dat is namelijk veel duurzamer dan MDF.   

Delen maakt kleinere voetafdrukken mogelijk 

Op verschillende apps of in je buurtapp kun je ook meer met elkaar delen. Dit wordt de deeleconomie genoemd. De meeste mensen hebben een eigen tent, boormachine, kettingzaag, statafel of barbecue. Allemaal zaken die je maar heel zelden en heel kort gebruikt.  

Het is veel goedkoper en milieubewuster om niet zelf zo’n item aan te schaffen dat je vervolgens maar kort en sporadisch gebruikt.

Sommige zaken kun je huren, en andere dingen kun je lenen van een ander. Durf te vragen in je verschillende appgroepen, of kijk eens op websites zoals peerby 

Slimme mobiliteit zoals deelauto’s 

Er is nog veel te winnen in slimme(re) mobiliteit. Vooral beter verdeeld gebruik maken van dezelfde infrastructuur brengt uiteindelijk de meeste winst op. Dus niet méér asfalt of meer treinrails, maar reizen op een andere manier of op andere tijden levert een win-win situatie op. We kennen allemaal de voordelen van carpoolen en thuiswerken. Denk ook eens aan het delen van een auto met mensen in je directe omgeving, een autoabonnement op bijvoorbeeld Greenwheels of kijk naar carpoolapps zoals BlaBlaCar / Toogethr / TwoGo.  

De allerbeste manier om weinig CO2 uitstoot te realiseren is natuurlijk door te lopen of fietsen wanneer het kan.

Je bespaart op CO2 uitstoot per persoon, maar ook op afschrijving van je auto, wegenbelasting, parkeerkosten, je autoverzekering en vooral de impact op het milieu.

Al deze voorstellen zijn misschien niet altijd mogelijk, maar het kan wel veel vaker dan we nu al doen.  

Korting op je NS-reizen als je buiten de spitsuren rijdt, is ook een goed voorbeeld van het doorpakken op ‘slimme mobiliteit’.

Wellicht kan jouw werkgever daarop inspelen met het aanbieden van flexibele werktijden. Het is in ieder geval het aangaan van het gesprek waard. 

Wegtransport van goederen kijkt al vaker naar transport over water, zodat bijvoorbeeld het wegennetwerk rond Rotterdam ontlast kan worden en het meest efficiënt en effectief kan worden getransporteerd. 

Duurzaam koken en eten met kleinere ecologische impact 

Eten is een basisbehoefte, dus belangrijk voor ons, maar het bereiden ervan belast ook het milieu. Door duurzaam te koken kun je je steentje bijdragen aan een beter milieu.

Inductiekookplaten zijn de meest energiezuinige kookplaten. Magnetrons zijn energiezuiniger dan ovens voor het opwarmen van gerechten en snelkookpannen besparen 50-70% aan kooktijd én energie. 

Wil je minder vlees eten om je ecologische voetafdruk te verkleinen, dan zijn er online diverse vegetarische websites te vinden om je verder te helpen.   

Tips om zo duurzaam mogelijk te koken

  • Kook je maaltijd in zo kort mogelijke tijd.
  • Stoom je maaltijd in weinig water gaar, met een deksel op de pan. 
  • Voorkom voedselverliezen door alles op te snijden en te verwerken in je maaltijd. 
  • Kook niet meer dan nodig is. 
  • Probeer van restjes minimaal een eenpersoons diepvriesmaaltijd te maken. 
  • Kook liefst voor meerdere personen of meerdere dagen tegelijk.
  • Kies een pan die past bij de hoeveelheid die je bereidt en zet deze ook op een bijpassende gaspit of kookzone. 
  • Als je nog op gas kookt, kook dan op half gas of laag gas, want de meest warmte gaat bij een te hoge vlam langs de pan af verloren in de ruimte.  
  • Bij sommige gerechten kun je de kookplaat of de oven al uitzetten, voordat de bereidingstijd om is.  
  • Gebruik de heteluchtstand van de oven in plaats van de conventionele stand met boven- en onderwarmte. 

Eenpersoonshuishouden 

Als je een eenpersoonshuishouden hebt is het soms lastig om duurzaam te koken. Hier zijn een paar tips: 

  • Kook voor meerdere dagen. Zo kun je een deel de volgende dag opwarmen of invriezen voor een andere keer.  
  • Kook met restjes. Maak bijvoorbeeld een soep of salade van overgebleven groenten. 
  • Koop voedsel in speciaal samengestelde tassen voor een lage prijs. Zo bespaar je geld en verspilling. Zorg dat het houdbaar is en blijft: koop bijvoorbeeld groenten in pot of diepgevroren.
  • Eet samen met vrienden of familie. Dat maakt eten goedkoper en gemakkelijker deelbaar zonder restjes. 

Veelgestelde vragen over duurzaam eten en koken 

Wat is duurzamer: verse groente van de boer, vers bij de supermarkt, of ingevroren bij een van beiden?

Groente van de boer is vaak duurzamer dan groente uit de supermarkt. Boeren die dicht bij huis zitten hebben de meeste verse producten en vervoeren deze op korte afstand.

Tegelijkertijd gebruiken ze steeds minder kunstmest en pesticiden. 

Hoe duurzaam zijn appels en peren?

Seizoensfruit als appels en peren zijn duurzaam. Zeker als ze in Nederland worden geteeld en dus een kortere transportafstand hebben dan appels en peren uit het buitenland.  

Hoe duurzaam is kaas?

Kaas is een minder duurzame keuze. De productie van kaas kost veel energie en water. Ook produceert de veehouderij voorafgaand daaraan, veel broeikasgassen. 

Is het eten van duurzaam voedsel duurder dan het eten van niet duurzaam voedsel?

Duurzaam voedsel eten kan duurder zijn dan niet-duurzaam voedsel eten, maar dat hoeft niet. Omdat duurzame producten vaak lokaal geproduceerd worden, zijn de transportkosten lager. Als er geen kunstmest of pesticiden gebruikt zijn, is het proces wel bewerkelijker dus soms duurder. 

Tegelijkertijd is voorbewerkt en dus niet-duurzaam voedsel ongezonder en vaak duurder dan het koken van een maaltijd met verse seizoensgroente 

Is sojadrink beter voor het milieu dan koemelk?

Sojadrink is een duurzamere keuze dan koemelk. De productie van sojadrink kost namelijk minder energie en water dan de bereiding van koemelk tot drinkbare melk.

Ook produceert de sojateelt minder broeikasgassen dan de veehouderij.