Mobiliteit en laadpalen

Een hardnekkig misverstand over elektrische auto’s is dat er nooit genoeg laadpalen beschikbaar zullen zijn om efficiënt rond te kunnen rijden. Is dat zo?

Nee, want het oplaadnetwerk in Nederland breidt zich juist razendsnel uit! En je kunt natuurlijk ook thuis tegen relatief lage kosten een laadpaal of zogenaamde Wall box (een contact aan de muur waarmee je de elektrische auto kunt opladen) laten installeren.

Laten we eens dieper ingaan op de mogelijkheden wat betreft elektrische auto’s, laadpalen en andere vormen van duurzame mobiliteit.  

Elektrische auto’s en laadpalen

Wist je dat het aantal elektrische auto’s in Nederland snel stijgt? Ruim een kwart van de nieuwe auto’s die particulieren afgelopen jaar kochten, reed volledig op stroom. Een jaar eerder was dat nog 11 procent, meldt branchevereniging RAI. 

Dit komt deels door diverse stimuleringsmaatregelen vanuit de overheid, maar gelukkig ook door een groeiende bewustwording en verandering in mindset bij de consument.

Toch hebben veel mensen nog vragen over deze manier van vervoeren. Hoe praktisch is elektrisch rijden nu eigenlijk? En is het eigenlijk wel milieuvriendelijker dan rijden op fossiele brandstoffen?  

Zo gaan er bijvoorbeeld verhalen de ronde dat de productie van de batterij voor een elektrische auto een grotere belasting voor het milieu vormt dan de productie van traditionele auto’s.  

Op deze pagina beschrijven we diverse vormen van duurzame mobiliteit. We gaan dieper in op de voor- en nadelen van elektrische auto’s en ook van laadpalen. Vervolgens geven we meer inzicht in kosten en terugverdientijd. Ook helpen we je op weg met mogelijkheden voor financiering en subsidies.

Wat is eigenlijk duurzame mobiliteit? 

Om duurzaam bezig te zijn met mobiliteit hoef je zeker niet altijd meteen een elektrische auto aan te schaffen. Sterker nog, vaak is er geen enkele investering voor nodig om duurzaam mobiel te zijn. Duurzame mobiliteit gaat over inzicht hebben in je reisbewegingen en per reisbeweging een goede afweging maken. 

Overleg bijvoorbeeld eens met je werkgever wat de mogelijkheden zijn op gebied van thuiswerken. Voor elke dag dat je thuiswerkt spaar je immers twee reismomenten volledig uit. Daarbij spaar je reistijd uit.

Ook de werkgever heeft hier voordeel bij. Niet alleen bespaart hij op reiskostenvergoeding, maar ook kantoorkosten en natuurlijk productiviteit. Op de dagen dat je wel op en neer naar het werk gaat, is openbaar vervoer, carpoolen of de (elektrische) fiets misschien een goed alternatief.  

Ook voor vakanties is het slim om goed te kijken naar welk vervoersmiddel je kiest. Een cruise is hier veruit de minst duurzame keuze, gevolgd door het vliegtuig. In sommige steden is het openbaar vervoer voor toeristen zelfs gratis. In Luxemburg geldt dit zelfs voor het gehele land. Het is dus zeker de moeite waard om eens te kijken naar de kosten en organisatie van het openbaar vervoer in een land. Vaak is het veel goedkoper dan we in Nederland gewend zijn. 

Natuurlijk is het niet altijd mogelijk om de auto te laten staan. Maar elke uitgespaarde reisbeweging is er een en levert directe besparing op. Meer over bijvoorbeeld met de trein reizen kun je vinden op onze pagina over gedragsveranderingen

 

Is een elektrische auto duurzaam? 

Kom je tot de conclusie dat je een (groot) deel van je reisbewegingen toch echt met de auto moet maken, dan is de overstap naar elektrisch rijden zeker de moeite van het onderzoeken waard. Er zijn hier een aantal mogelijkheden te onderscheiden: 

Volledig elektrisch rijden 

Deze auto’s worden volledig aangedreven door een elektromotor. De auto bevat een krachtige (lithium) batterij die elektriciteit opslaat.

De auto maakt vaak gebruik van regeneratief remmen (energie die vrijkomt bij het remmen wordt teruggestuurd naar de batterij), maar dit type auto moet altijd door middel van een externe stroombron (laadpaal of Wall box) worden opgeladen. 

Plug-inhybride rijden 

Deze modellen hebben zowel een verbrandingsmotor, als een batterij die met een externe stroombron moet worden opgeladen.

In de regel is te zeggen dat de actieradius van de elektromotor bij een plug-inhybride kleiner is dan van een volledig elektrische auto. Wanneer de batterij leeg is, neemt de verbrandingsmotor het over.  

Op waterstof rijden 

Momenteel wordt er onderzoek gedaan naar de mogelijkheden van motoren op waterstof en de eerste testauto’s en vrachtauto’s rijden reeds op waterstof. Waterstof kan worden gemaakt door middel van elektrolyse.

Hiervoor is geen verbranding van fossiele brandstoffen nodig. Bijkomend voordeel is dat bij verbranding alleen water als restproduct overblijft. Momenteel is het echter zo dat het opwekken van waterstof nog vele malen meer energie kost dan dat de verbranding ervan oplevert. Desalniettemin is het een ontwikkeling die de moeite waard is om te volgen. 

🤔 WIST JE DAT

Bij verbranding van waterstof met zuurstof alleen water vrijkomt? Witte waterstof is een natuurlijke waterstof uit de aardkost dat een belangrijke energiebron van de toekomst kan worden. Groene, grijze en blauwe waterstof wordt door de mens gemaakt vanuit aardgas of vanuit elektrolyse. Bij de productie van waterstof door de mens gaat helaas veel elektrische energie verloren (wel 20 tot 40%).  

Elektrische auto’s zijn er in alle soorten en maten. Naast ‘normale’ personenauto’s zijn er op diverse plekken in Europa ook microvoertuigen op de markt zoals steps, driewielers en mini-auto’s, voor korte ritjes in de stad. Voor de zakelijke gebruiker zijn er ook elektrische bestelwagens te krijgen. 

 

Een laadpaal thuis laten installeren 

Ga je voor een volledig elektrische auto of een plug-inhybride, hou er dan rekening mee dat je een externe stroombron nodig hebt om de auto op te laden.  

Ben je veel onderweg en moet je dus onderweg opladen, dan kun je gebruik maken van openbare laadpalen. Met behulp van een laadpas kun je hier de batterij van je auto opladen.

Voor een laadpas kun je bijvoorbeeld terecht bij de ANWB. Zij bieden ook een app aan, waarin alle openbare laadpalen terug te vinden zijn.

In Nederland zijn al meer dan140.000 publieke laadpalen en 5.000 publieke snelladers te vinden.

Ook heeft de ANWB een routeplanner voor elektrische auto’s. Deze geeft inzicht in de laadpalen op jouw route als je een langere reis gaat maken. 

In de meeste gevallen is het ook aan te raden om een laadpaal thuis te laten installeren, zeker wanneer je zelf goedkope zonnestroom opwekt. Met een laadpaal of Wall box thuis, ben je immers altijd gegarandeerd van een volle batterij als je ’s ochtends vertrekt. Bij aanschaf van een laadpaal thuis zijn er een aantal dingen waar je op moet letten: 

Type en functionaliteiten laadpaal thuis

Overweeg of je een snellaadfunctie wil, of de mogelijkheid dat derden of huisgenoten ook van jouw laadmogelijkheid gebruik kunnen maken, met of zonder verrekening.  

Laadvermogen

Laadpalen met een hoger laadvermogen zijn doorgaans duurder dan met een laag laadvermogen. Het laadvermogen bepaalt hoe snel de auto wordt opgeladen. Als je vrijwel altijd de hele nacht hebt om op te laden kun je voor een lager laadvermogen, dus een goedkopere laadpaal kiezen.  

Stroomaansluiting

In sommige gevallen is het nodig om een zwaardere stroomaansluiting in je huis te laten aanleggen via je netbeheerder (Enexis in Limburg). Bovendien moet er door een erkend installateur volgens NEN1010 een aanpassing in je meterkast plaatsvinden, zodat je auto niet te veel vermogen trekt en andere verbruikers in je huishouden geen energie meer krijgen. En je laadapparaat moet in je meterkast apart afgezekerd zijn. 

Je laadpunt voor thuis is meestal 3,7 of 11 kW. Immers in de praktijk zijn de meeste laadpalen voor thuis geschikt voor 1 x 16 A (3,6 kW) of 3 x 16 A (11 kW). Wel staan er in de publieke ruimte laadpalen die maximaal tot wel 22 kW of nog meer kunnen leveren, waardoor je nog sneller kunt opladen. 

Laat je hierover goed door onze Adviseurs adviseren! 

Overige kosten 

Vergelijk je de prijs van laadpalen, kijk dan goed of de genoemde prijs in- of exclusief installatie is. Daarnaast bieden sommige aanbieders ook een service- en onderhoudscontract.  

Laat je bij aanschaf van een laadpaal of Wall box dus van tevoren goed informeren. Kom voor een gedegen advies naar de WoonWijzerWinkel Limburg. 

Voor- en nadelen van elektrisch rijden 

Veel mensen zien de investering die een elektrische auto met zich meebrengt als het grootste nadeel. Aanschaf van een elektrische auto is immers een stuk duurder dan bij hetzelfde model met verbrandingsmotor.

Daarnaast maak je kosten voor aanleg van een laadpaal en eventuele aanpassingen aan je meterkast. Bijkomend punt is dat een elektrische auto in vergelijking met een benzine of dieselmodel een beperkte actieradius heeft.

Vergeleken met regulier tanken sta je dus vaker stil. Daarnaast duurt het ook langer om een auto op te laden dan om te tanken, zelfs bij een snellader. 

Reizen met een elektrische auto vergt dus, zeker in geval van langere of internationale reizen, een stuk meer planning en voorbereiding dan reizen met een benzineauto. Maar is dat geen heerlijke manier van onthaasten?   

Tegenover de hogere investeringskosten staat dat je met elektrisch rijden op de lange duur een stuk goedkoper uit bent dan met een benzineauto. (zie ook kosten en terugverdientijd V) Zeker als je een deel van de stroom voor je elektrische auto zelf opwekt, met bijvoorbeeld zonnepanelen, bespaar je een hoop op de kosten per gereden kilometer.

Wij schatten de echte kostprijs van je eigen zonnestroom op je dak ongeveer op 4 eurocent per kWh in (2023). Vraag je adviseur of een van de onze, naar een recente berekening. 

Een ander voordeel is het grote verschil in CO2uitstoot. Gemiddeld rijdt iemand per jaar 12.000 km met een auto. Om de stroom op te wekken die nodig is om een elektrische auto 12.000 km te laten rijden stoot je met de stroommix per 2023 500 kg CO2 uit. Om een benzineauto 12.000 km te laten rijden stoot je 2.500 kg CO2 uit. Dus 5 keer zoveel. 

In de toekomst zal een steeds groter deel van de stroommix uit groene stroom gaan bestaan. De CO2uitstoot die vrijkomt bij het opwekken van stroom zal dus steeds lager worden.  Hierdoor zul je, over de gehele levensduur van een auto gemeten, ruim 80% aan CO2-uitstoot gaan besparen.   

 Uiteraard wordt in bovenstaande modellen met gemiddelde cijfers gewerkt. Ben je benieuwd wat aanschaf van een elektrische auto betekent in jouw specifieke situatie, maak dan eens een afspraak met een van onze adviseurs. 

Elektrische auto als batterij 

Je kunt de accu van je elektrische auto ook als opslag in de vorm van een batterij benutten om apparatuur uit je woning te voorzien van stroom.

Kosten en terugverdientijd van een elektrische auto 

Momenteel is de prijs van een nieuwe elektrische auto nog flink hoger dan die van een benzine- of dieselauto. Elektrisch rijden is ook nog relatief nieuw. Daarom is er niet zo 1-2-3 een goede prognose te geven van de ontwikkeling van de prijs van nieuwe auto’s.  

Wel kun je zeggen dat de maandelijkse kosten van het rijden van een elektrische auto nagenoeg gelijk zijn aan die van het rijden van een benzineauto. Afschrijvingen en verzekering zijn, door de hogere aanschafprijs, hoger dan bij een benzineauto. Maar belasting en brandstofkosten zijn lager. Ook is er aan een elektrische auto veel minder onderhoud nodig. 

In bovenstaand figuur zijn de diverse kosten in cijfers uitgedrukt. Hier is geen rekening gehouden met de subsidie. Deze is momenteel € 2.950, – bij aanschaf van een nieuwe elektrische auto. Neem je deze mee in de berekening, dan dalen de maandelijkse kosten van een elektrische auto met ongeveer € 60,-. Dit maakt elektrisch rijden in deze situatie iets goedkoper dan rijden op benzine. 

De terugverdientijd van een elektrische auto hangt heel erg af van je verbruik. Daarnaast heeft de plaats waar je de auto oplaadt nog invloed op de kosten. Laad je altijd bij een snellader op,  

dan betaal je een hoog tarief per kWh (€ 0,40 – € 0,90 per kWh). Een normale laadpaal is al flink goedkoper (€ 0,30 – € 0,80). Laad je de auto thuis op, dan betaal je je reguliere stroomtarief. 

Combineer je een elektrische auto met zonnepanelen, dan kun je een stuk goedkoper uit en zijn je kosten over de investering van de zonnepaneelinstallatie ca. 4 eurocent per kWh. En hoe meer kilometers je rijdt, hoe meer je bespaart.  

Subsidie en financiering voor elektrische auto’s en laadpalen

Om elektrisch rijden interessant te maken, zijn er in Nederland een aantal subsidies waar je van kunt profiteren als consument. Een aantal van de subsidies geldt ook voor de zakelijke markt, we hebben een opdeling gemaakt in particulier en zakelijk:  

Regelingen voor particulieren 

Subsidieregeling elektrische personenauto’s particulieren (SEPP)

De Rijksoverheid wil elektrisch autorijden voor meer particulieren aantrekkelijk maken. Daarom is er een subsidie om goedkoper een elektrische auto te kopen of te leasen. De subsidieregeling geldt voor de aankoop of lease van nieuwe en gebruikte volledig elektrische middenklasse personenauto’s. Lees meer.

BPM-vrijstelling

Volledig elektrische auto’s, zowel batterij-elektrisch als waterstof-elektrisch zijn vrijgesteld van BPM. Meer informatie hierover vindt u op de website van de Belastingdienst. 

MRB-vrijstelling

Volledig elektrische auto’s zijn vrijgesteld van motorrijtuigenbelasting (MRB). Voor auto’s met een CO2-uitstoot van 1 tot en met 50 gram per kilometer geldt een half tarief. Meer informatie hierover vindt u op de website van de Belastingdienst. 

Lokale subsidies

Er zijn vaak ook regionale subsidies beschikbaar voor de aanschaf van elektrische voertuigen en/of oplaadpunten. Informeer hiernaar bij uw gemeente of provincie. De subsidies van een aantal gemeenten staan op Nederland Elektrisch. 

Bijtellingsvoordeel

Rijdt u een auto van de zaak en rijdt u hierin per jaar meer dan 500 kilometer privé? Dan moet u bijtelling betalen. Stoot uw auto geen CO2 uit? Dan is de bijtelling lager. Meer informatie hierover vindt u op de website van de Belastingdienst. 

Regelingen voor ondernemers en zakelijke rijders 

MIA en Vamil

De Milieu-investeringsaftrek (MIA) levert een fiscaal voordeel op voor investeringen in milieuvriendelijke producten of bedrijfsmiddelen, waaronder elektrische voertuigen of een oplaadpunt. Er zijn mogelijkheden binnen de MIA en Vamil voor investeringen in elektrisch rijden. Meer over MIA en Vamil. 

Subsidieregeling Emissie loze Bedrijfsauto’s (SEBA)

Deze subsidie is bestemd voor ondernemers en non-profit instellingen die één of meerdere emissie loze bedrijfsauto’s kopen. Meer informatie over de regeling en de voorwaarden leest u op Subsidieregeling Emissie loze Bedrijfsauto’s (SEBA). 

BPM-vrijstelling

Volledig elektrische auto’s, zowel batterij-elektrisch als waterstof-elektrisch zijn vrijgesteld van BPM. Meer informatie hierover vindt u op de website van de Belastingdienst. 

MRB-vrijstelling

Volledig elektrische auto’s zijn vrijgesteld van motorrijtuigenbelasting (MRB). Voor auto’s met een CO2-uitstoot van 1 tot en met 50 gram per kilometer geldt een half tarief. Meer informatie hierover vindt u op de website van de Belastingdienst. 

Bijtellingsvoordeel

Rijdt u een auto van de zaak, en per jaar meer dan 500 kilometer privé? Dan moet u bijtelling betalen. Stoot uw auto geen CO2 uit? Dan is de bijtelling lager. Meer informatie hierover vindt u op de website van de Belastingdienst. 

Lokale subsidies

Er zijn vaak ook regionale subsidies beschikbaar voor de aanschaf van elektrische voertuigen en/of oplaadpunten. Informeer hiernaar bij uw gemeente of provincie. De subsidies van een aantal gemeenten staan op Nederland Elektrisch. 

Veelgestelde vragen

Is een elektrische auto geschikt voor mij?

Of een elektrische auto voor jouw specifieke situatie geschikt is, hangt af van een aantal zaken. Allereerst je budget. In aanschaf is een elektrische auto vaak duurder dan een regulier model. Afhankelijk van je rijgedrag verdien je door lagere brandstofkosten deze investering weer terug. Dit is dus ook een belangrijk gegeven. Tenslotte is het ook belangrijk om de laadinfrastructuur in jouw omgeving duidelijk te hebben. Met andere woorden: zijn er op de plekken waar jij vaak komt, voldoende laadpalen aanwezig? 

Hoe zit het met laadpalen in Nederland?

Met 140.000 publieke laadpalen en 5000 snelladers heeft Nederland een van de beste laadpaalnetwerken van Europa en dat breidt nog steeds uit. Op de app van de ANWB  kun je precies kijken hoe dit zit in jouw omgeving. 

Kan ik thuis een laadpaal aanleggen?

Wil je een laadpaal voor persoonlijk gebruik op je eigen oprit? Dan heb je geen vergunningen nodig. Wanneer je een publieke laadpaal wil aanleggen echter wel. Heb je twijfel wat voor jou het meest geschikt is? Neem dan contact op met je gemeente. 

Let op! Informeer bij aanschaf van een laadpaal ook naar de technische vereisten. Er zijn altijd aanpassingen aan je meterkast nodig. 

Moet ik een laadpaal thuis verzekeren?

Het is verstandig om welke aanschaf dan ook, te melden bij je verzekeraar. Overleg daar op welke manier de laadpaal in jouw specifieke situatie verzekerd dient te worden. Er bestaan overigens verzekeringsmaatschappijen die speciale verzekeringspakketten hebben voor thuis-laadpalen. 

Wat moet ik doen als ik geen thuisoplaadpunt kan/mag aanleggen?

In dit geval kun je in sommige gevallen bij de gemeente een openbare laadplek in jouw buurt aanvragen. Of dit kan en onder welke voorwaarden verschilt per gemeente, dus laat je hierover goed informeren. Let op! Het gaat hier over een openbare laadplek. Je hebt dus geen garanties dat je altijd plek hebt. Ook betaal je op deze plek het reguliere tarief. Je profiteert dus niet van zelf opgewekte stroom of lage tarieven bij een dynamisch energiecontract voor jouw huishouden of pand.